Psychoanaliza i Freud

Zygmunt Freud licencja public domain

Na temat teorii Zygmunta Freuda i jego życia napisano wiele. Wśród tej ogromnej liczby publikacji można znaleźć panegiryki, ale też namiętne krytyki. Wśród wielu głosów krytycznych można niestety znaleźć i takie, które za cel, wydawać się może, stawiają sobie zupełną deprecjację Freuda (a nie dyskusję z jego teorią). W tym celu sięgają po zestaw różnych argumentów ad personam oskarżając go o narkomanie, kłamliwość, dwulicowość, powtarzanie starych i dobrze znanych pomysłów. Zbyt często argumentacja ta odbiega od istoty sprawy. Freud, jak każdy człowiek, miał swoje ograniczenia, narcystyczne zranienia, ambicję, konflikty edypalne i polimorficzną seksualność. Jednak efektem jego ciężkiej pracy i niezwykle twórczego życia jest psychoanalityczna antropologia i psychopatologia. Dzięki Freudowi powstała psychoterapia. To jego niezaprzeczalna zasługa.

Zapraszam do obejrzenia krótkiego filmu dokumentalnego (w języku angielskim) na temat ojca psychoanalizy, Zygmunta Freuda:

Zapraszam na stronę Gabinetu:

Gabinet Psychoterapii Imago

gabinet.imago@gmail.com

Psycholog Kraków

Psychoterapia długoterminowa

Psychoterapia psychodynamiczna jest z reguły psychoterapią długoterminową. Długość terapii jest oczywiście zależna on rodzaju problemów pacjenta, z jakimi się zgłasza do gabinetu. Większość jednak problemów psychologicznych wymaga dość intensywnej, paroletniej pracy z psychoterapeutą. W ciągu paroletnich spotkań pacjent ma okazję do zbudowania relacji z terapeutą, która może się okazać lecząca i korygująca. Tylko też w długo trwającej terapii pojawia się okazja do obserwowania różnych zjawisk przeniesieniowych. Jednym z głównych narzędzi pracy w terapii psychodynamicznej jest bowiem analiza przeniesienia, czyli uczuć, jakie pacjent rozwija do terapeuty. Uczucia te są z reguły powtórzeniem różnych emocjonalnych i relacyjnych dylematów z przeszłego i aktualnego życia pacjenta.

Z psychoterapią długoterminową wiążą się jednak pewne trudności. Wymaga ona przede wszystkim od pacjenta ogromnego zaangażowania, na wielu płaszczyznach. Tej długiej i głębokiej relacji emocjonalnej nie sprzyjają niestety zmiany kulturowe. Nancy McWilliams w swojej książce Opracowanie przypadku w psychoanalizie (Wyd. UJ 2012) pisze:

"Żyjemy w okresie dotkliwego kryzysu opieki zdrowotnej w ogóle, a psychoterapii w szczególności. W istocie w systemie świadczenia opieki zdrowotnej dokonał się korporacyjny przewrót i, jak większość specjalistów pracujących w tej dziedzinie, bardzo sceptycznie odnoszę się do możliwości zastosowania modeli korporacyjnych i komercyjnych do zawodów związanych z pomaganiem innym."

Opinia ta odzwierciedla głównie problemy północnoamerykańskie. Niemniej jednak wskazuje na pewne ważne zjawisko. Chodzi tu o chęć uczynienia z pomocy psychologicznej krótkiej, technicznej interwencji. Takiej interwencji, aby opłacała się ubezpieczycielowi. Takie podejście będzie oczywiście preferowało krótkoterminowe interwencje poznawczo - behawioralne i programy korekty zachowań. Niestety większość problemów natury psychologicznej wymaga jednak intensywnego, długotrwałego osobistego zaangażowania emocjonalnego. I przede wszystkim właśnie w taki sposób, wymykający się korporacyjnej logice zysku i oszczędności czasu, warto jest myśleć o własnym zdrowiu (psychicznym i fizycznym) i o psychoterapii.

Zapraszam do odwiedzenia strony internetowej Gabinetu Psychoterapii:

Gabinet Psychoterapii IMAGO

gabinet.imago@gmail.com

Fot. autora. Prawa zastrzeżone.

Psycholog Kraków

Nieświadome

Głównym pojęciem związanym z psychoterapią psychoanalityczną i psychodynamiczną jest nieświadome. Kategoria ta odnośni się do niejawnego, ukrytego, bezwiednego życia psychicznego. Założeniem psychoanalizy jest twierdzenie, że to własnie nieświadome zjawiska są właściwą psychicznością. To, co świadome jest z tej perspektywy czymś nadbudowanym i często iluzorycznym. Świadome jest domeną mechanizmów obronnych, które fałszują i ukrywają treści głębsze. Dzieje się tak zarówno ze względu na konieczność łatwiejszego funkcjonowania w rzeczywistości, jak również ze względu na procesy psychopatologiczne. Głównym problemem klinicznym jest fakt, że znaczenie objawów jest ukryte. W ukrywaniu przyczyn problemów biorą udział mechanizmy obronne, które powodują, że pacjent nie widzi głębszego sensu tego, co się z nim dzieje. Dlatego w procesie leczenia konieczny jest terapeuta lub analityk.

Istnienie nieświadomego życia psychiczne rozpoznano już dawno. Wiedzieli już o nim - w pewnym sensie - starożytni. Dopiero jednak Freud nadał nieświadomemu konceptualny kształt, który mógł stać się teorią psychologiczną i antropologiczną. To też właśnie Freud, jako jeden z pierwszych, wskazał, że życie nieświadome jest czymś powszechnym u ludzi, a nie efektem procesów neuropatologicznych. 

Dla Freuda początkowo modelem nieświadomego było to, co wyparte. Później poszerzył on rozumienie tego pojęcia. Zupełnie nowe znaczenie nadali temu pojęcia kolejni słynni psychoanalitycy: Lacan, Bion, czy Ogden.

Zapraszam do lektury krótkiego artykułu na temat nieświadomego z perspektywy psychoanalizy lacanowskiej:

Serge Dziomba: Nieświadome od Freuda do Lacana.

Zapraszam również na stronę Gabinetu:

Gabinet Psychoterapii Kraków

gabinet.imago@gmail.com

Fot. autora. Prawa zastrzeżone.

Psycholog Kraków

Psychoterapia dzisiaj

Z uwagą przeczytałem krótki tekst Andrzeja Turowskiego Manifest. Sztuka, która wznieca niepokój (Wydawnictwo Książka i Prasa, Warszawa 2012). Jak sugeruje sam tytuł tekst ten jest manifestem artystycznym. Związki sztuki i psychologii są różnorakie i bardzo głębokie. Podobnie można powiedzieć o związkach sztuki i psychoanalizy. Krótko warto zaznaczyć, że dla Jacquesa Lacana surrealizm był jednym ze źródeł inspiracji właśnie. Tekst Turowskiego można wpisać w tradycję sztuki zarówno walczącej, zaangażowanej, jak też awangardowej. Jego główna teza głosi, że sztuka powinna być zaangażowana w praktykę polityczną, taką która problematyzuje demokrację i realność społeczną. Być może taka polityczność bliska jest temu, o czym pisała Chantal Mouffe w eseju Polityczność (Wydawnictwo KP, Warszawa 2008). Oczywiście manifest Turowskiego wpisuje się w tradycję ideową intelektualnej lewicy. Dlatego w tekście odnajdujemy odwołania do Deborda, Rancièra, czy Žižka Odwołując się do tego ostatniego, Turowski wskazuje, że praktyka społeczna opanowana jest przez logikę nadmiernej konsumpcji podlegającej analizowanemu przez Lacana nakazowi superego (nad-ja): rozkoszuj się! Paradygmatem jest tu przesłodzona substancja coca coli, której nigdy dość! Ideą sztuki, która wznieca niepokój jest sztuka angażująca się w społeczny dyskurs i  wskazująca jego mechanizmy. 

Książka ta zwróciła moją uwagę na zaangażowanie społeczne psychoterapii. Pomimo deklaratywnej ideologicznej neutralności psychoterapia psychoanalityczna i psychodynamiczna angażuje się poprzez analizę źródła rozkoszy podmiotu (tego, co nieświadome). W ten sposób wytrąca też człowieka z trybów społecznego spektaklu o którym pisał niegdyś Guy Debord. Jak uczy Žižek, wszędzie można znaleźć zaangażowanie ideologiczne. Odkrywanie zaś tego zaangażowania na płaszczyźnie społecznej podobne jest pracy psychoanalityka W tym sensie psychoterapia psychodynamiczna jest terapią, która wznieca niepokój.

Zapraszam do odwiedzenia strony Gabinetu Psychoterapii:

Gabinet Psychoterapii IMAGO

gabinet.imago@gmail.com

Fot. autora. Prawa zastrzeżone.

Psycholog Kraków

Psychoterapia uzależnień

Wiele osób, fachowców wielu dziedzin, a szczególnie eksperci z zakresu zdrowia psychicznego zgadzają się co do tego, że obecny czas, to czas narcystycznych zaburzeń osobowości i uzależnień. Podobnie jak królową przełomu XIX i XX wieku była histeria, tak obecnie, wspomniane wcześniej zaburzenia zdrowia psychicznego, zdominowały psychopatologię. Nie jest to oczywiście sprawa taka nowa. Korzenie tego zjawiska sięgają głęboko w wiek XX i związane są z licznymi kulturowymi, społecznymi i ekonomicznymi przekształceniami. Bardzo skrótowo można powiedzieć, że zaburzenia te to pokłosie logiki "późnego kapitalizmu", albo neoliberalnych zmian kulturowo - społecznych. Główne zadanie człowieka zatem we współczesnym świecie to: zaprezentować się, sprzedać, uczynić z siebie atrakcyjny produkt. Zmiany te uderzają też w samą psychoterapię, którą oskarża się o małą skuteczność, czy długoterminowość. Oczywiście złudną, ale postulowaną przez decydentów finansowych alternatywą, jest tu farmakoterapia. Wątek ten - a właściwie obronę statusu rozmowy terapeutycznej - podjęła w swych publikacjach, znana w Polsce terapeutka, Nancy McWilliams.

W ramach działalności Gabinetu zajmuję się psychoterapią narcystycznych zaburzeń osobowości, jak też uzależnień. Prawdziwą plagą są obecnie uzależnienia od leków, lub substancji wytwarzanych domowymi sposobami z leków. Bardzo często do terapii trafiają uzależnieni młodzi ludzie o bardzo dużych problemach z osobowością. Terapia takich osób, szczególnie w ramach gabinetowych, jest szczególnie trudna i wymaga ogromnego zaangażowania ze strony pacjenta. Bez motywacji pacjenta, terapeuta niestety niewiele zrobi. Narcystyczna wizja świata jest bowiem niezwykle trudna do zmiany...

Zapraszam na stronę Gabinetu:

Gabinet Psychoterapii IMAGO

gabinet.imago@gmail.com

Kraków, pl. Szczepański 3/42

Fot. autora. Prawa zastrzeżone.


Psycholog Kraków

Psychoanaliza i kultura

Część środowiska psychoterapeutów psychodynamicznych uważa, że teoria psychoanalityczna powinna być używana jedynie do opisu rzeczywistości klinicznej; tej rzeczywistości, która rozgrywa się w gabinecie psychoterapeutycznym. Trudno zgodzić się z takim wnioskiem. Psychoanaliza jest nie tylko wiedzą kliniczną, ale też antropologią, psychologią rozwojową, psychologią kultury. Ten kierunek myślenia wytyczył już Freud, a jego następcy chętnie wspierali jego wysiłki w odsłanianiu psychologicznych mechanizmów kultury. Analizy takie przeprowadzali również chętnie psychoanalitycy nurtu kleinowskiego, chodzi tu głównie o Hannę Segal. Jednak najbardziej znanym teoretykiem kultury odwołującym się do pojęć freudowskich i lacanowskich jest Slavoj Žižek.  Niektórzy mają go za filozoficznego hochsztaplera, inni za geniusza. Nie można jednak odmówić mu, że jego książki i wykłady pobudzają do myślenia. Jednym z ciekawszych projektów tego słoweńskiego filozofa jest psychoanalityczna analiza kina wyrażona m.in. w dokumencie The Pervert's Guide to Cinema. Zapraszam do zapoznania się z całością tego ciekawego filmu. Natomiast tutaj polecam dwa fragmenty dostępne w internecie (brak tu tłumaczenia z języka angielskiego):

Zapraszam również na stronę internetową:

Gabinet Psychoterapii IMAGO

gabinet.imago@gmail.com

Kraków, Plac Szczepański 3/42

Psycholog Kraków

Teoria Zygmunta Freuda

W pracy w ramach działalności Gabinetu Psychoterapii posługuję się teorią psychodynamiczną. Psychoterapia psychodynamiczna, to zmodyfikowana teoria i praktyka psychoanalityczna. Ojcem psychoanalizy, jak powszechnie wiadomo, był Zygmunt Freud. Pomimo ogłaszanego co parę lat krachu psychoanalizy i upadku autorytetu samego Freuda, można śmiało powiedzieć, że jego idee i myśl, mają się bardzo dobrze. Ich kliniczną skuteczność, ale i ograniczenia, weryfikuje przede wszystkim psychoterapeutyczna praktyka. Od czasów Freuda w ramach poszukiwań psychoanalitycznych powstało wiele koncepcji i nowych teorii, wszystkie one odnoszą się jednak i uznają autorytet badań freudowskich. Dlatego pewnie warto czytać i znać dzieła Freuda.

Zapraszam do przeczytania artykułu, w którym opisuję zręby freudowskiej koncepcji człowieka. Ukazał się on w 2009 roku w czasopiśmie Psychoterapia:

Zygmunta Freuda koncepcja nieświadomego

Sigmund Freud’s Theory of the Unconscious

Zapraszam również na stronę internetową Gabinetu:

Gabinet Psychoterapii IMAGO

gabinet.imago@gmail.com

Kraków, Pl. Szczepański 3/42

Fot. autora. Prawa zastrzeżone.

Psychologia nieświadomego

W ramach działalności Gabinetu Psychoterapii zajmuję się również poszukiwaniami teoretycznymi oraz działalnością naukową. Moje zainteresowania naukowe skupiają się w dużej mierze na powiązaniach filozofii z psychologią nieświadomego, tzw. psychologią głębi, a w szczególności - z psychoanalizą. 

Zapraszam do lektury mojego artykułu, który ukazał się w 2008 roku w czasopiśmie Psychoterapia:

Narodziny nieświadomego. Historia i znaczenie pojęcia.

The Birth of the Unconscious. The Genese and the Meaning of the Idea

Zapraszam również na stronę internetową Gabinetu:

Gabinet Psychoterapii IMAGO

gabinet.imago@gmail.com

Kraków, Pl. Szczepański 3/42

Fot. M.A. Prawa zastrzeżone.

Gabinet Psychoterapii IMAGO

Gabinet Psychoterapii IMAGO oferuje psychodynamiczną psychoterapię dorosłych oraz młodzieży. Psychoterapia psychodynamiczna zajmuje się leczeniem zaburzeń osobowości, zaburzeń nerwicowych; może wspomagać rozwój psychologiczny poprzez pobudzenie autorefleksji oraz zwiększenie pola rozumienia własnych uczuć, fantazji, myśli i wyobrażeń. W leczeniu uzależnień od substancji psychoaktywnych leczenie rozpoczyna się od psychoedukacji. Terapia może być prowadzona  we współpracy z psychiatrą.

Adres Gabinetu: 

Kraków, Plac Szczepański 3/42

Zapraszam również na stronę internetową:

Gabinet Psychoterapii IMAGO
gabinet.imago@gmail.com

Fot. autora. Prawa zastrzeżone.

Psycholog Kraków